Teoria umysłu – ujęcie interdyscyplinarne w świetle współczesnych badań

Teoria umysłu –  Theory of Mind (ToM) – stanowi jedną z kluczowych zdolności poznawczych człowieka. Odnosi się do umiejętności przypisywania innym osobom stanów mentalnych, takich jak przekonania, intencje, emocje czy pragnienia, oraz rozumienia, że stany te mogą różnić się od własnych. Jest to fundament ludzkiego funkcjonowania społecznego, umożliwiający przewidywanie zachowań innych ludzi, interpretowanie ich działań oraz uczestniczenie w złożonych interakcjach interpersonalnych. Jak podkreślają Frith i Frith […]

Schematy J. Younga – niewidzialne scenariusze naszego życia

Jeffrey Young (1875–1961) pracował z pacjentami, u których klasyczna terapia poznawczo‑behawioralna okazywała się niewystarczająca. Zauważył, że u wielu osób problemy emocjonalne nie wynikają wyłącznie z bieżących zniekształceń myślenia, lecz z głębszych, powtarzalnych wzorców ukształtowanych w dzieciństwie. W latach dziewięćdziesiątych XX wieku Young zaczął systematyzować te wzorce, nadając im nazwy i opisując ich emocjonalne, poznawcze oraz behawioralne komponenty. Ostatecznie wyróżniono 18 schematów, które uznano za względnie uniwersalne i powtarzalne w różnych kulturach. Kluczowym założeniem […]

Dysocjacyjne zaburzenie tożsamości jako wyzwanie diagnostyczne w psychiatrii i psychologii klinicznej

Dysocjacyjne zaburzenie tożsamości (Dissociative Identity Disorder, DID), wcześniej określane jako osobowość mnoga, należy do najbardziej złożonych i kontrowersyjnych jednostek nozologicznych we współczesnej psychiatrii. Zaburzenie to charakteryzuje się głębokim deficytem integracji procesów psychicznych, obejmujących pamięć, tożsamość, emocje oraz percepcję doświadczenia. Wbrew uproszczonym i często sensacyjnym przedstawieniom kulturowym, DID nie polega na współistnieniu kilku w pełni ukształtowanych osobowości, lecz na strukturalnym rozszczepieniu jednego systemu Ja, który nie uległ integracji w toku […]

Trójkąt Dramatyczny Karpmana – psychologiczna gra w relacjach

Czy zdarzyło Ci się poczuć, że w rozmowie z kimś utknąłeś w roli „ofiary”, „ratownika” albo „oskarżyciela”? Jeśli tak, prawdopodobnie doświadczyłeś mechanizmu opisanego przez Stephena Karpmana – Trójkąta Dramatycznego. Ten model, stworzony w latach 60., jest jednym z najczęściej omawianych w psychologii komunikacji i terapii. Dlaczego? Bo pokazuje, jak łatwo wchodzimy w destrukcyjne role, które utrwalają konflikty i zależności. Stephen Karpman, opierając się na analizie transakcyjnej Erica Berne’a, opisał trzy role, […]

Złość: Jak odzyskać kontrolę nad emocjonalną burzą

Ewolucja… Złość, jako emocja, jest głęboko zakorzeniona w naszej ewolucyjnej przeszłości, stanowiąc integralną część ludzkiego doświadczenia od zarania dziejów. U swych podstaw, złość to silne uczucie irytacji, wrogości, gniewu, a nawet wściekłości, skierowane ku przeszkodzie, niesprawiedliwości lub zagrożeniu. W kontekście ludzi pierwotnych, którzy żyli w niebezpiecznym i wymagającym świecie, złość pełniła zasadniczą rolę w zapewnieniu przetrwania i reprodukcji. Złość aktywizowała organizm do natychmiastowej reakcji, przygotowując go do walki lub ucieczki, […]

Cyberprzemoc – chroń dzieci w sieci.

Cyberprzemoc w Polsce staje się coraz poważniejszym problemem, szczególnie wśród dzieci i młodzieży. Przemoc ta, realizowana za pomocą technologii informacyjnych i komunikacyjnych, takich jak Internet czy telefony komórkowe, może przybierać różne formy, w tym nękanie, wyzywanie, grożenie, publikowanie kompromitujących materiałów czy podszywanie się pod inną osobę. Skutki psychiczne cyberprzemocy mogą być katastrofalne dla ofiar, wpływając negatywnie na ich zdrowie psychiczne, emocjonalne i społeczne. Dzieci i młodzież […]

Przegląd rdzennych przekonań w zaburzeniach osobowości

Rdzenne przekonania to głęboko zakorzenione myśli i poglądy, które kształtują naszą tożsamość oraz sposób postrzegania siebie i świata. W kontekście zaburzeń osobowości, te przekonania mogą odgrywać kluczową rolę w powstawaniu i utrzymywaniu się tych zaburzeń. Poniżej przedstawiamy przyklady, jakie rdzenne przekonania są często zauważane a tym samym leżą u podstaw poszczególnych zaburzeń osobowości zgodnie z klasyfikacją ICD-10 oraz jak mogą się one kształtować. 1. Osobowość Borderline Rdzenne Przekonania: […]

Uzależnienie od marihuany a mózg

Uzależnienie od marihuany jest złożonym problemem, który wywiera znaczący wpływ na funkcjonowanie mózgu, zwłaszcza przy długotrwałym używaniu. W niniejszym artykule omówimy wpływ marihuany na mózg, konsekwencje jej długotrwałego używania oraz kroki, które można podjąć, aby wyjść z uzależnienia, w tym terapię poznawczo-behawioralną (CBT). Konsekwencje Uzależnienia Funkcje poznawcze Długotrwałe używanie marihuany, zwłaszcza rozpoczęte w okresie dojrzewania, może prowadzić do upośledzenia zdolności uczenia się, pamięci oraz kontroli impulsów. […]

Psychodermatologia: zrozumienie wpływu psychiki na zdrowie skóry

Psychodermatologia, to interdyscyplinarna dziedzina medycyny, która bada wzajemne oddziaływanie między skórą a psychiką. Zrozumienie tych zależności ma kluczowe znaczenie dla kompleksowego podejścia do leczenia pacjentów z chorobami skóry, które często mają podłoże psychosomatyczne. W niniejszym artykule przyjrzymy się podstawowym zagadnieniom psychodermatologii, jej wpływowi na dobrostan pacjentów oraz omówimy wybrane publikacje naukowe w tej dziedzinie. Zagadnienia Psychodermatologii Psychospołeczne Komorbidności w Chorobach Skóry Choroby skóry, takie jak łuszczyca, trądzik, […]

Diagnoza ADHD i ADD. Pułapki Diagnozy

Zaburzenie hiperkinetyczne z deficytem uwagi (ADHD) to złożony problem neurorozwojowy, który dotyka osoby w każdym wieku. Skuteczne zarządzanie ADHD zaczyna się od trafnej diagnozy. W dzisiejszym świecie, w którym technologia wspiera procesy diagnostyczne, test MOXO zyskuje na popularności jako narzędzie pomocnicze. Jednakże, czy samo badanie MOXO wystarczy, aby postawić wiarygodną diagnozę ADHD? Odpowiedź brzmi: zdecydowanie nie. Pragnę w tym artyjuke wyjaśnić, dlaczego poleganie wyłącznie na teście MOXO […]