Schematy J. Younga – niewidzialne scenariusze naszego życia

Jeffrey Young (1875–1961) pracował z pacjentami, u których klasyczna terapia poznawczo‑behawioralna okazywała się niewystarczająca. Zauważył, że u wielu osób problemy emocjonalne nie wynikają wyłącznie z bieżących zniekształceń myślenia, lecz z głębszych, powtarzalnych wzorców ukształtowanych w dzieciństwie. W latach dziewięćdziesiątych XX wieku Young zaczął systematyzować te wzorce, nadając im nazwy i opisując ich emocjonalne, poznawcze oraz behawioralne komponenty. Ostatecznie wyróżniono 18 schematów, które uznano za względnie uniwersalne i powtarzalne w różnych kulturach. Kluczowym założeniem […]

Dysocjacyjne zaburzenie tożsamości jako wyzwanie diagnostyczne w psychiatrii i psychologii klinicznej

Dysocjacyjne zaburzenie tożsamości (Dissociative Identity Disorder, DID), wcześniej określane jako osobowość mnoga, należy do najbardziej złożonych i kontrowersyjnych jednostek nozologicznych we współczesnej psychiatrii. Zaburzenie to charakteryzuje się głębokim deficytem integracji procesów psychicznych, obejmujących pamięć, tożsamość, emocje oraz percepcję doświadczenia. Wbrew uproszczonym i często sensacyjnym przedstawieniom kulturowym, DID nie polega na współistnieniu kilku w pełni ukształtowanych osobowości, lecz na strukturalnym rozszczepieniu jednego systemu Ja, który nie uległ integracji w toku […]

Trójkąt Dramatyczny Karpmana – psychologiczna gra w relacjach

Czy zdarzyło Ci się poczuć, że w rozmowie z kimś utknąłeś w roli „ofiary”, „ratownika” albo „oskarżyciela”? Jeśli tak, prawdopodobnie doświadczyłeś mechanizmu opisanego przez Stephena Karpmana – Trójkąta Dramatycznego. Ten model, stworzony w latach 60., jest jednym z najczęściej omawianych w psychologii komunikacji i terapii. Dlaczego? Bo pokazuje, jak łatwo wchodzimy w destrukcyjne role, które utrwalają konflikty i zależności. Stephen Karpman, opierając się na analizie transakcyjnej Erica Berne’a, opisał trzy role, […]

Złość: Jak odzyskać kontrolę nad emocjonalną burzą

Ewolucja… Złość, jako emocja, jest głęboko zakorzeniona w naszej ewolucyjnej przeszłości, stanowiąc integralną część ludzkiego doświadczenia od zarania dziejów. U swych podstaw, złość to silne uczucie irytacji, wrogości, gniewu, a nawet wściekłości, skierowane ku przeszkodzie, niesprawiedliwości lub zagrożeniu. W kontekście ludzi pierwotnych, którzy żyli w niebezpiecznym i wymagającym świecie, złość pełniła zasadniczą rolę w zapewnieniu przetrwania i reprodukcji. Złość aktywizowała organizm do natychmiastowej reakcji, przygotowując go do walki lub ucieczki, […]

Cyberprzemoc – chroń dzieci w sieci.

Cyberprzemoc w Polsce staje się coraz poważniejszym problemem, szczególnie wśród dzieci i młodzieży. Przemoc ta, realizowana za pomocą technologii informacyjnych i komunikacyjnych, takich jak Internet czy telefony komórkowe, może przybierać różne formy, w tym nękanie, wyzywanie, grożenie, publikowanie kompromitujących materiałów czy podszywanie się pod inną osobę. Skutki psychiczne cyberprzemocy mogą być katastrofalne dla ofiar, wpływając negatywnie na ich zdrowie psychiczne, emocjonalne i społeczne. Dzieci i młodzież […]

Przegląd rdzennych przekonań w zaburzeniach osobowości

Rdzenne przekonania to głęboko zakorzenione myśli i poglądy, które kształtują naszą tożsamość oraz sposób postrzegania siebie i świata. W kontekście zaburzeń osobowości, te przekonania mogą odgrywać kluczową rolę w powstawaniu i utrzymywaniu się tych zaburzeń. Poniżej przedstawiamy przyklady, jakie rdzenne przekonania są często zauważane a tym samym leżą u podstaw poszczególnych zaburzeń osobowości zgodnie z klasyfikacją ICD-10 oraz jak mogą się one kształtować. 1. Osobowość Borderline Rdzenne Przekonania: […]

Uzależnienie od marihuany a mózg

Uzależnienie od marihuany jest złożonym problemem, który wywiera znaczący wpływ na funkcjonowanie mózgu, zwłaszcza przy długotrwałym używaniu. W niniejszym artykule omówimy wpływ marihuany na mózg, konsekwencje jej długotrwałego używania oraz kroki, które można podjąć, aby wyjść z uzależnienia, w tym terapię poznawczo-behawioralną (CBT). Konsekwencje Uzależnienia Funkcje poznawcze Długotrwałe używanie marihuany, zwłaszcza rozpoczęte w okresie dojrzewania, może prowadzić do upośledzenia zdolności uczenia się, pamięci oraz kontroli impulsów. […]

Psychodermatologia: zrozumienie wpływu psychiki na zdrowie skóry

Psychodermatologia, to interdyscyplinarna dziedzina medycyny, która bada wzajemne oddziaływanie między skórą a psychiką. Zrozumienie tych zależności ma kluczowe znaczenie dla kompleksowego podejścia do leczenia pacjentów z chorobami skóry, które często mają podłoże psychosomatyczne. W niniejszym artykule przyjrzymy się podstawowym zagadnieniom psychodermatologii, jej wpływowi na dobrostan pacjentów oraz omówimy wybrane publikacje naukowe w tej dziedzinie. Zagadnienia Psychodermatologii Psychospołeczne Komorbidności w Chorobach Skóry Choroby skóry, takie jak łuszczyca, trądzik, […]

Diagnoza ADHD i ADD. Pułapki Diagnozy

Zaburzenie hiperkinetyczne z deficytem uwagi (ADHD) to złożony problem neurorozwojowy, który dotyka osoby w każdym wieku. Skuteczne zarządzanie ADHD zaczyna się od trafnej diagnozy. W dzisiejszym świecie, w którym technologia wspiera procesy diagnostyczne, test MOXO zyskuje na popularności jako narzędzie pomocnicze. Jednakże, czy samo badanie MOXO wystarczy, aby postawić wiarygodną diagnozę ADHD? Odpowiedź brzmi: zdecydowanie nie. Pragnę w tym artyjuke wyjaśnić, dlaczego poleganie wyłącznie na teście MOXO […]

Analiza Funkcjonalna Dziecka: by wspierać

Analiza funkcjonalna dziecka jest narzędziem diagnostycznym, które wywodzi się z teorii behawioralnych i analizy behawioralnej. Jej celem jest zrozumienie przyczyn i mechanizmów leżących u podstaw trudności w funkcjonowaniu dziecka. Innymi słowy – na określeniu poziomu funkcjonowania dziecka w różnych aspektach i sferach rozwoju by opracować skuteczne strategie interwencyjne. Proces ten obejmuje m.in. obserwację zachowań, zbieranie danych, analizę kontekstu, wywiady i konsultacje oraz ocenę umiejętności dziecka. Dzięki temu […]